Les 4: rechtenvrije foto’s vinden als je zelf nog geen foto’s hebt

Het allerbeste is natuurlijk wanneer jij op jouw website gebruik kunt maken van eigen en professioneel beeldmateriaal. Het liefste wil je jouw bestemming en je doelgroep goed in beeld brengen, met beelden die echt passen bij jouw stijl en reisaanbod. Dit is voor veel reisorganisaties echter een uitdaging, want wanneer je net begint met je eigen reisorganisatie dan heb je sowieso nog niet veel eigen foto’s die je kunt gebruiken en al helemaal niet waar ook nog eens je doelgroep in actie op staat. En zomaar foto’s van Google plukken dat is niet toegestaan. Er staan duizenden euro’s boet op het onrechtmatig gebruiken van beeldmateriaal van anderen.

Maar ja, we hebben natuurlijk ook geen budget om zelf naar al onze bestemmingen toe te gaan en daar professionele foto’s te laten maken. In deze les geef ik je een korte uitleg over waarom je niet zomaar beeldmateriaal van het internet mag plukken en wat de opties zijn om toch gratis of goedkoop aan goede beelden voor jouw reisbureauwebsite te komen.

Auteursrecht

Op iedere foto rust auteursrecht, wat betekent dat jij altijd toestemming van de fotograaf moet hebben om zijn of haar foto’s te gebruiken. Op het zomaar gebruiken van het beeldmateriaal van een ander zonder dat je doorvoor toestemming hebt van de fotograaf staan enorm hoge boetes en fotografen hebben ook tools die speuren naar onrechtmatig gebruik van hun beelden op andere websites.

Portretrecht

Indien er andere mensen op jouw eigen foto’s staan, mag je deze beelden ook niet zomaar gebruiken zonder dat die persoon daar expliciet toestemming voor heeft gegeven, want iedere persoon heeft ‘portretrecht’ en moet jou toestemming geven om beelden te gebruiken op jouw website of social media bijvoorbeeld. Dit is vastgelegd in de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). Je moet dus altijd een ‘declaration of consent’ laten invullen wanneer je wel beelden wilt gebruiken waarop andere mensen te zien zijn. Hier vind je voorbeelden van zo’n toestemmingsverklaring.

Rechtenvrije beelden voor jouw website maken of vinden

Hieronder zet ik op een rijtje wat je oplossingen zijn wanneer je foto’s wilt verzamelen voor jouw website.

1. Zelf foto’s maken of laten maken

Indien je zelf foto’s gaat maken of laten maken, zorg dan dat je vantevoren echt goed verdiept in de eisen, zodat de foto’s wel bruikbaar zijn op jouw website. Denk bijvoorbeeld vantevoren goed na over wat voor foto’s je nodig hebt op welke pagina van je website (voor de headerfoto’s heb je bijvoorbeeld liggende beelden nodig, terwijl je voor social media wellicht staande foto’s nodig hebt. Maak altijd een goede briefing (instructie) voordat je een fotograaf op pad stuurt en maak heel duidelijk wat voor beelden je op welke locatie wilt schieten. Zorg bijvoorbeeld voor afwisseling in landschapsfoto’s, close-up beelden, ver weg shots, met mensen in beeld, zonder mensen in beeld etc. En zorg dat iedereen die herkenbaar in beeld is op een foto, een toestemmingsverklaring heeft getekend, waarin exact staat waar en met welke doeleinden jij de afbeeldingen mag gebruiken.

2. Via lokale verkeersbureaus/tourism offices
Neem contact op met het verkeersbureau (het toerismebureau of toeristisch promotiebureau van jouw bestemmingen). Deze organisaties hebben vaak een naam als Tourism Australia, Aruba Convention Bureau, Visit Brisbane etc. en vaak mag je beelden uit hun beeldbank gratis gebruiken wanneer de beelden maar gebruikt worden om de bestemming te promoten. Soms zijn de beelden alleen beschikbaar voor partners of niet beschikbaar voor commercieel gebruik. Dit moet je dus altijd goed checken bij het relevante toerismebureau.
3. Vraag foto’s aan klanten of vrienden/kennissen/bekenden
Je kunt mensen uit je netwerk vragen om jou mooie foto’s te sturen die je kunt gebruiken op jouw productpagina’s en in je dag-tot-dagprogramma’s op je website bijvoorbeeld. ‘Echte’ foto’s doen het altijd goed, omdat het meer authentiek is dan stockfotografie uit een beeldbank. Zorg wel dat je de maker van de foto en de mensen die erop staan laat tekenen dat je de foto’s op je website en social media mag gebruiken om jouw reizen te promoten.
4. Vraag je lokale partners om foto’s
Hotels, lokale DMC’s (destination management companies), lokale excursiebedrijven en touroperators, je lokale gidsen: iedereen die op de locatie zelf is en wellicht professionele of in elk geval kwalitatief goede foto’s heeft, kun je vragen om specifieke beelden. Net als bij klanten is het dan wel belangrijk om heel specifiek te zijn in wat je nodig hebt (bijv. ‘ik wil graag foto’s hebben waar mensen op staan, liggende beelden etc.) en wederom, zorg dat je toestemming hebt voor gebruik van de beelden door fotograaf en personen die in beeld zijn. Wanneer je hun diensten verkoopt zijn ze vaak wel bereid om hun foto’s met je te delen (let op: soms zullen ze eisen dat je een link plaatst naar hun website. Dat wil je natuurlijk. nietdoen, want dan stuur je mensen rechtstreeks weg van je eigen boekingspagina’s naar je partners. In dat geval moet je dus op zoek naar een alternatief. Probeer dit altijd uit te leggen aan je partner, maar als ze hierin niet met je willen meedenken, dan wil je hun foto’s echt niet gebruiken).
5. Maak gebruik van online beeldbanken
Zoek naar gratis of rechtenvrije beelden op online beeldbanken. Sommige van deze beeldbanken hebben goede gratis foto’s, maar vaak is er ook een optie om per beeld te betalen voor gebruik, of om bijvoorbeeld een maanabonnement af te sluiten en voor een vast bedrag een X-aantal foto’s te mogen uitzoeken en gebruiken. Onderstaand vind je een lijstje met platformen waarvan ik weet dat veel van mijn klanten ze graag gebruiken.